CÂY SHACHI, CÂY LẤY DẦU TRIỂN VỌNG
02/11/2016 | 09:34 PM

Thành phần chính của hạt cây Shachi gồm có tinh dầu (30-60% khối lượng), protein (27% khối lượng), còn lại là chất xơ và một số chất khác. Giá trị tinh dầu của hạt Shachi rất cao vì chứa nhiều omega 3-6-9 hơn tất cả các loại hạt thực vật khác, ngoài ra còn chứa nhiều iod, vitamin A, vitamin E và các chất chống oxy hóa tự nhiên có lợi cho sức khỏe. Có thể chiết xuất dầu bằng phương pháp ép lạnh, hoàn toàn hữu cơ tự nhiên, không có sự tham gia của các chất hóa học bảo quản.

Cây Shacha inchi, hay còn gọi là cây sachi, cây đậu núi; có tên khoa học là  Plukenetia Volubilis L. Nguồn gốc xuất xứ của cây Sachi ở rừng mưa nhiệt đới Amazon, vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Loài cây này được các dân tộc bản xứ Peru trồng từ nhiều thế kỷ trước. Ở Việt Nam, cây Shachi được đem từ nước ngoài về trồng thử nghiệm từ năm 2012 tại nhiều nơi như Sơn La, Hà Nội, Hòa Bình, Ninh Bình, Đăklăk. Kết quả bước đầu cho thấy cây sinh trưởng phát triển bình thường, thu quả lứa đầu sau khi trồng 7-8 tháng. Ở miền Nam, cây đã được trồng thử nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao Tp. Hồ Chí Minh, huyện Củ Chi, Tp. Hồ Chí Minh.

Cây Sachi 3 tháng tuổi trồng tại Củ Chi, Tp.HCM

Cây Shachi là loại cây lâu năm, rễ chùm, phân nhánh ở lớp đất mặt từ 5-70cm là chủ yếu. Thân leo, cao 2-3 m, phân cành cách mặt đất 20-30cm, thân chính và cành bám vào cọc hoặc dàn để leo. Sau khi trồng được 3 tháng cây bắt đầu ra hoa. Cây phát triển tốt trên nhiều vùng thổ nhưỡng đa dạng và khí hậu khác nhau, ưa khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, không kén đất nên có thể trồng trên đất chua phèn, đất phù sa ven sông hoặc đồi núi cao đến 1.700m so với mức nước biển, các loại đất nghèo hoặc giầu dinh dưỡng, thoát nước tốt đều có thể trồng. Cây sinh trưởng và phát triển ở nhiệt độ từ 7-48oC, nhiệt độ thích hợp nhất từ 10-36oC, lượng mưa 800-1.500 ml/năm. Cây ít bị sâu bệnh gây hại, hiện tại chưa có thông tin về sâu bệnh hại trên loại cây này.

Cây Sachi thuộc loại cây lâu năm. Từ khi trồng tới khi cây 3 tháng tuổi đã thấy lác đác có hoa, sau 5 tháng toàn bộ cây đều ra hoa, và sau 6 tháng nhiều cây đã cho thu hoạch quả. Cây cho thu hoạch rải rác quanh năm, khi cây đạt 2 năm tuổi, cho thu hoạch cao (có tới trên 100 quả/1 lần thu với 400-500 hạt mẩy), mỗi năm có 2-3 lần thu hoạch, đỉnh cao năng suất đạt từ năm thứ 3 trở đi. Năng suất tiềm năng khoảng 4.000 kg/ha (Peru) hoặc 500-1.000kg/ha (Thái Lan).

Tùy theo mật độ trồng, năng suất có thể đạt trong năm đầu là 0,7-1 tấn/ha. Còn năm thứ hai đang theo dõi nhưng chắc chắn sẽ còn hơn rất nhiều. Đỉnh cao năng suất của Sachi là từ năm thứ 3 trở đi có thể đạt 5-7 tấn/ha. Tuổi đời của cây có thể đạt 15-30 năm giúp chu kỳ thu hoạch rất dài. Với giá trị kinh tế cao, cây hứa hẹn cho thu nhập 100 - 200 triệu đồng / ha mỗi năm.

Theo GS.TS Nguyễn Quang Thạch, có lẽ lâu lắm rồi mới có một đối tượng cây trồng mới thích hợp với Việt Nam như Sachi. Loại cây này là dành cho nước nghèo, cho người nghèo vì thu hái thủ công, nhiều lần trong năm nên không công nghiệp hóa được, không hợp với các nước đã phát triển.

P. NCUDCNCT

Tin tức khác